MENS: DUN LAAGJE MORAAL OVER KWAADAARDIGE NATUUR?

De wereldberoemde Nederlandse aapmens Frans de Waal kent een chimpansee-vrouwtje dat het grappig vindt om mensen nat te sproeien. Als ze bezoekers ziet aankomen, gaat ze snel naar de kraan en laat haar mond vol water lopen. Ze verschuilt zich tussen andere chimpansees en dan opeens, pssst, sproeit ze iemand nat.
Op een dag hoorde Frans de Waal haar achter zich aansluipen. Hij wist dat ze haar mond weer vol water had. Hij draaide zich om, hief zijn vinger en keek haar recht in de ogen. “Georgia, ik heb je wel gezien.” Ze liep meteen weg, liet een deel van het water uit haar mond vallen en slikte de rest door.
Het verhaal staat in ‘De aap en de filosoof’, het nieuwste boek van de primatoloog. Volgens hem blijkt uit dit voorbeeld dat chimpansees niet alleen vooruit kunnen denken, maar ook kunnen begrijpen wat hun gedrag bij een ander teweeg kan brengen. Hij ziet het als een bewijs dat chimpansees een idee hebben van wat zich in het hoofd van een ander afspeelt. En ze kunnen hun handelingen daaraan aanpassen.
Een ander voorbeeld is de chimpanseevrouw die een gewonde vogel mee in de boom nam en probeerde hem te laten vliegen door de vleugels te bewegen. Toen dat niet lukte, bleef ze bij de vogel zitten tot die zelf wegvloog.
Zich in een ander kunnen verplaatsen, zegt Frans de Waal, is het begin van alle moraal. Voor hem is het duidelijk dat moraal niet is voorbehouden aan mensen. En vandaar dat hij zich verzet tegen de vernistheorie. Die stelt dat moraal slechts een dun laagje is dat bij mensen over hun verder kwaadaardige natuur ligt. Moraal zit volgens Frans de Waal bij sociale primaten, waaronder de mens, in de genen en is mee geevolueerd omdat die nuttig bleek voor de overleving.

This entry was posted on dinsdag, oktober 23rd, 2007 at 7:47 am and is filed under Lifestyle, Wetenschap, Religie, Groen. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.